Verduurzamen doe je niet alleen - daar heb je elkaar in de keten voor nodig. Daarom namen WPG, Lannoo, ANWB, Libris, Bol, Malmberg, Blink, Noordhoff, Centraal Boekhuis, Wilco en Printforce deel aan een door GAU en MEVW geïnitieerde driedaagse CIRCO Track, een innovatietraject waarin organisaties gezamenlijk werken aan circulaire kansen in hun sector.

Tijdens de workshops, begeleid door CIRCO Trainers Joost van Uden en Marien Korthorst, werden concrete vraagstukken uit de praktijk, zoals oplagenbepaling, verpakkingen, titelspreiding en recycling onderzocht en vertaald naar kansrijke oplossingen. Deelnemende organisaties ontwikkelen nieuwe inzichten, businessmodellen en vormen van ketensamenwerking die de boekensector klaarmaken voor de toekomst.

Tijdens de track kwamen drie thema’s naar voren die grote impact hebben op de duurzaamheid van het boekenvak: slimmer produceren, efficiënter verpakken en hoogwaardig recyclen.

Slimmer produceren, minder overproductie

Een van de grootste uitdagingen in de algemene boekensector is het vinden van de juiste balans tussen beschikbaarheid en overproductie. Hoe zorg je ervoor dat je produceert wat nodig is, boekhandelaren geen ‘nee’ hoeven te verkopen, maar je tegelijkertijd de voorraad minimaliseert?

De deelnemers onderzochten hoe data kunnen helpen om betere keuzes te maken rondom oplages. Hoe kunnen we datagedreven oplagen bepalen? Wanneer is een oplage hoog genoeg? Wanneer is offsetdruk de beste optie, en wanneer biedt printing-on-demand meer flexibiliteit? Hoe kunnen uitgevers slimmer schakelen tussen beide productievormen?

Vraagstukken zoals deze vereisen vertrouwen tussen ketenspelers om data beschikbaar te stellen, aanpakken te delen en inzicht te vergaren. Lannoo, WPG, ANWB, Bol en Libris zetten nu stappen om door middel van het delen van data slimmer de oplage te bepalen en efficiënter te produceren. De eerste concrete vervolgstappen zijn inmiddels zichtbaar: WPG start deze zomer een pilot rondom datagedreven oplagebepaling.

Minder verpakkingen, slimmer transport

Ook verpakkingen en logistiek blijken belangrijke knoppen om aan te draaien binnen een circulair boekenvak. Vooral in het educatieve segment bestaan verschillen in verpakkingsvormen, aanlevering en distributieprocessen; daar valt dus winst te behalen.

Tijdens de track onderzochten deelnemers hoe meer standaardisatie, hergebruik en efficiënter transport mogelijk kunnen worden gemaakt. Daarbij stond ook een praktische vraag centraal: hoe voorkom je dat producten tijdens het logistieke proces onnodig vaak worden uitgepakt, omgepakt en opnieuw verzonden?

Noordhoff heeft inmiddels het initiatief genomen om dit verpakkingsvraagstuk verder uit te werken en samen met partners te zoeken naar mogelijke standaarden voor de sector.

Hoogwaardiger recyclen van boeken

Ondanks slimmere productie blijft er voorraad over. Dat geldt zowel voor algemene uitgeverijen als voor educatieve uitgeverijen. Daarom richtte een derde spoor zich op de vraag hoe de boeken duurzamer en waardevoller gerecycled kunnen worden.

Wilco, Printforce en CB onderzoeken gezamenlijk nieuwe manieren om boeken slimmer te recyclen. Daarmee is recycling niet langer een eindstation, maar een mogelijkheid om materiaalwaarde langer in de keten te benutten.

Circulariteit vraagt om samenwerking in de keten

Veel duurzaamheidsvraagstukken kunnen niet door één organisatie opgelost worden. Productie, distributie, verpakkingen en recycling raken meerdere schakels in de keten tegelijk.

Juist daarom is het belangrijk dat brancheorganisaties faciliteren dat uitgevers, logistieke partijen, retailers en producenten samen oplossingen vinden. Door vertrouwen te creëren, gezamenlijk te experimenteren, data te delen en concrete pilots te starten, ontstaat ruimte om duurzame verandering daadwerkelijk in beweging te brengen.

De eerste resultaten zijn er en de motivatie van deelnemers om door te pakken ook. Na de zomer vindt daarom een vervolgsessie plaats, om de vorderingen met elkaar en een grotere groep te delen.

Meer lezen over deze Circo Track? Lees hier het artikel van CB.